Samenwonen zonder notariële akte: risico erfbelasting en gevolgen

Wat betekent samenwonen zonder notariële akte?

Samenwonen zonder notariële akte houdt in dat je met je partner op hetzelfde adres woont, zonder dat dit officieel is vastgelegd via een notarieel samenlevingscontract. Veel stellen kiezen voor deze informele manier van samenleven, maar beseffen vaak niet welke juridische en fiscale risico’s daaraan vastzitten. Een van de grootste risico’s betreft de erfbelasting. Samenwonen zonder notariële akte: risico erfbelasting is daardoor een actueel en belangrijk onderwerp voor veel Nederlanders.

Risico’s voor erfbelasting bij samenwonen zonder akte

Geen automatische partnervrijstelling

Wanneer je samenwoont maar niets officieel hebt vastgelegd bij de notaris, word je voor de erfbelasting niet automatisch als elkaars partner beschouwd. Dit betekent dat de langstlevende partner na overlijden van de ander geen aanspraak kan maken op de hoge partnervrijstelling die normaal geldt voor fiscale partners. De vrijstelling voor gewone partners bedraagt ruim € 800.000, terwijl samenwoners zonder regeling maar een paar duizend euro belastingvrij mogen erven. Het gevolg: het gedeelte boven deze drempel wordt belast tegen hoge tarieven, tot wel 40 procent.

Wanneer ben je fiscaal partner voor de erfbelasting?

Zonder notariële akte kun je pas na vijf jaar onafgebroken samenwonen voor de Belastingdienst als fiscaal partner worden aangemerkt. Je moet dan ook vijf jaar of langer samen op hetzelfde adres staan ingeschreven in de Basisregistratie Personen. Wie korter samenwoont en geen notariële akte heeft, wordt bij overlijden als ‘vreemden’ gezien voor de erfbelasting. De erfbelasting kan voor de achterblijvende partner daardoor flink oplopen.

Niet automatisch erfgenaam

Naast het risico op hoge erfbelasting, is er nóg een groot gevaar: zonder testament ben je als samenwonende partner geen erfgenaam volgens de wet. Dit betekent dat je zelfs helemaal niets erft, tenzij de overledene expliciet een testament heeft opgesteld waarin jij wordt benoemd als erfgenaam.

Hoe voorkom je fiscaal en juridisch nadeel?

Notarieel samenlevingscontract afsluiten

Door een notarieel samenlevingscontract op te stellen met een wederzijdse zorgverplichting, kun je al na zes maanden samenwonen als fiscale partners worden aangemerkt voor de erfbelasting. Daarmee profiteer je van de hoge vrijstelling en lagere tarieven. Dit contract moet bij de notaris worden vastgelegd.

Testament opmaken

Met een testament kun je voorkomen dat de langstlevende partner met lege handen achterblijft. Hierin kun je elkaar tot erfgenaam benoemen, zodat de nalatenschap goed geregeld is.

Lang genoeg samenwonen en inschrijvingsduur

Indien je geen notariële akte wilt, kun je na minimaal vijf jaar samenwonen en inschrijving op hetzelfde adres alsnog als fiscaal partner erkend worden bij overlijden. Dit biedt echter minder flexibiliteit en zekerheid dan een directe regeling via de notaris.

Conclusie: wees voorbereid en voorkom hoge erfbelasting

Samenwonen zonder notariële akte brengt aanzienlijke risico’s met zich mee voor de erfbelasting en het erfrecht. Door tijdig goede afspraken te maken, een samenlevingscontract en eventueel een testament op te stellen, zorg je voor financiële bescherming van jezelf en je partner.

De oplossing voor erfenis- en schenkingsplanning

Bij Erfcare helpen we mensen met het zorgvuldig plannen van hun erfenis en schenkingen, zodat alles juridisch en financieel optimaal is geregeld. Een onduidelijke nalatenschap kan leiden tot complicaties voor erfgenamen, maar ook fiscale nadelen met zich meebrengen. Onze oplossing biedt zekerheid en overzicht, zowel voor de gever als de ontvanger. Met onze geavanceerde expertise profiteer je van fiscale voordelen en juridische valkuilen te vermijden.

Via Erfcare kun je direct via een gratis intake spreken met een fiscalist voor persoonlijk advies en eenvoudig juridische documenten regelen via een notaris. Zo zorg je ervoor dat jouw nalatenschap goed is vastgelegd en dat je geliefden niet met onnodige zorgen achterblijven.

Begin vandaag nog met het plannen van je erfenis en schenkingen: Aanmelden

Veelgestelde vragen

Is samenwonen zonder notariële akte voldoende om als erfgenaam te gelden?

Nee, samenwonen zonder notariële akte geeft geen recht op een erfdeel. Alleen met een testament kun je elkaar als erfgenaam aanwijzen.

Hoe hoog is de erfbelasting als je geen fiscaal partner bent?

Als je geen fiscaal partner bent, geldt slechts een kleine vrijstelling. Alles daarboven wordt belast tegen 30 tot 40 procent erfbelasting.

Wanneer ben je fiscaal partner voor de erfbelasting bij samenwonen?

Je bent fiscaal partner als je minimaal vijf jaar samenwoont en samen bent ingeschreven, of als je een notarieel samenlevingscontract met zorgverplichting hebt van minimaal zes maanden oud.

Wat moet je regelen om de hoge erfbelasting te voorkomen?

Je voorkomt hoge erfbelasting door een notarieel samenlevingscontract af te sluiten en/of een testament op te maken waarin je je partner tot erfgenaam benoemt.